Republikang Bayan ng Bulgarya
Republikang Bayan ng Bulgarya | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1946–1990 | |||||||||
 The People's Republic of Bulgaria until 1989 | |||||||||
| Katayuan | Warsaw Pact and Comecon member | ||||||||
| Kabisera at pinakamalaking lungsod | Sofia 42°41′N 23°19′E / 42.683°N 23.317°E | ||||||||
| Wikang opisyal | Bulgaro | ||||||||
| Katawagan | Bulgaro | ||||||||
| Pamahalaan | Communist state | ||||||||
| Pangkalahatang Kalihim ng PKB | |||||||||
• 1946–1949 | Georgi Dimitrov | ||||||||
• 1949–1954 | Vulko Chervenkov | ||||||||
• 1954–1989 | Todor Zhivkov | ||||||||
• 1989–1990 | Petar Mladenov | ||||||||
• 1990 | Aleksandar Lilov | ||||||||
| Head of state | |||||||||
• 1946–1947 (first) | Vasil Kolarov | ||||||||
• 1990 (last) | Zhelyu Zhelev | ||||||||
| Head of government | |||||||||
• 1946–1949 (first) | Georgi Dimitrov | ||||||||
• 1990 (last) | Andrey Lukanov | ||||||||
| Lehislatura | National Assembly State Council (1971–1990) | ||||||||
| Panahon | Digmaang Malamig | ||||||||
| 15 September 1946 | |||||||||
| 18 May 1971 | |||||||||
| 15 November 1990 | |||||||||
| 12 July 1991 | |||||||||
| Lawak | |||||||||
• Kabuuan | 110,994 km2 (42,855 mi kuw) | ||||||||
• Katubigan (%) | 0.3 | ||||||||
| Populasyon | |||||||||
• 1946 | 7,029,349 | ||||||||
• 1989 | 8,987,000 | ||||||||
| TKP (1990 formula) | 0.708[1] mataas | ||||||||
| Salapi | Bulgarian lev | ||||||||
| Sona ng oras | UTC+2 (EET) | ||||||||
| UTC+3 (EEST) | |||||||||
| Gilid ng pagmamaneho | right | ||||||||
| Kodigong pantelepono | +359 | ||||||||
| Kodigo sa ISO 3166 | BG | ||||||||
| |||||||||
Ang Republikang Bayan ng Bulgarya ay isang estadong sosyalista na umiral sa Timog-Silangang Europa mula 1946 hanggang 1990. Pinamumunuan ng Bulgarian Communist Party (BCP; Bulgarian: Българска комунистическа партия (БКП)) kasama ang kasosyo nito sa koalisyon, ang Bulgarian Agrarian People's Union. Ang Bulgaria ay bahagi rin ng Comecon at bilang isang miyembro ng Warsaw Pact. Ang Bulgarian resistance movement noong World War II ay pinatalsik ang Tsardom of Bulgaria administration sa Bulgarian coup d'état noong 1944 na nagtapos sa alyansa ng bansa sa Axis powers at humantong sa People's Republic noong 1946.
Ginawa ng BCP ang mga patakaran nito ayon sa mga patakaran ng Unyong Sobyet, na binago ang bansa sa loob ng isang dekada mula sa isang lipunang agraryo ng magsasaka tungo sa isang industriyalisadong sosyalistang lipunan. Noong kalagitnaan ng 1950s at pagkamatay ni Stalin, nawalan ng impluwensya ang mga hardliner ng partido at sumunod ang panahon ng liberalisasyon at katatagan ng lipunan sa ilalim ni Todor Zhivkov. Sumunod ang iba't ibang antas ng konserbatibo o liberal na impluwensya. Matapos maitayo ang isang bagong imprastraktura ng enerhiya at transportasyon, noong 1960 ang pagmamanupaktura ay naging nangingibabaw na sektor ng ekonomiya at ang Bulgaria ay naging pangunahing tagaluwas ng mga gamit sa bahay at nang maglaon ng mga teknolohiya ng kompyuter, na nakuha itong palayaw na "Silicon Valley of the Eastern Bloc". Ang relatibong mataas na antas ng produktibidad ng bansa at mataas na marka sa mga ranggo ng panlipunang pag-unlad ay ginawa itong modelo para sa mga patakarang pang-administratibo ng ibang mga sosyalistang bansa.
Noong 1989, pagkatapos ng ilang taon ng liberal na impluwensya, pinasimulan ang mga repormang pampulitika at si Todor Zhivkov, na nagsilbi bilang pinuno ng partido mula noong 1954, ay tinanggal sa opisina sa isang kongreso ng BCP. Noong 1990, sa ilalim ng pamumuno ni Aleksandar Lilov, binago ng BCP ang pangalan nito sa Bulgarian Socialist Party (BSP) at pinagtibay ang panlipunang demokrasya at demokratikong sosyalismo kapalit ng Marxismo–Leninismo. Kasunod ng pagkapanalo ng BSP sa halalan noong 1990, na siyang kauna-unahang hayagang pinagtatalunang halalan sa maraming partido mula noong 1931, ang pangalan ng estado ay pinalitan ng Republika ng Bulgaria. Sa heograpiya, ang People's Republic of Bulgaria ay may parehong mga hangganan tulad ng kasalukuyang Bulgaria at ito ay hangganan ng Black Sea sa silangan; Romania sa hilaga; Yugoslavia (sa pamamagitan ng SRs Serbia at Macedonia) sa kanluran at Greece at Turkey sa timog. Ang unang nahalal na pangulo na si Zhelyu Zhelev ay pinasinayaan noong 1 Agosto 1990 at naging unang oposisyonal na presidente ng Bulgaria sa People's Republic. Noong 15 Nobyembre 1990 pagkatapos ng halalan ang People's Republic of Bulgaria ay opisyal na pinalitan ng pangalan sa Republic of Bulgaria. Noong 12 Hulyo 1991 kasama ang bagong Konstitusyon ng Bulgaria ang lahat ng mga simbolo ng People's Republic of Bulgaria ay opisyal na natunaw.