Direction de la Surveillance du Territoire

Rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych określające organizację Dyrekcji Nadzoru Terytorialnego (DST), utworzonej zarządzeniem z dnia 16 listopada 1944 roku

Direction de la Surveillance du Territoire, DST (dosł. Dyrekcja Nadzoru Terytorialnego) – dawna francuska służba specjalna, komórka organizacyjna Police nationale zajmująca się kontrwywiadem i zwalczaniem terroryzmu, utworzona w 1944 roku w miejsce wydziału kontrwywiadu Sûreté Generale – ST (Surveillance du Territoire). Zlikwidowana w 2008, została zastąpiona przez DCRI.

DST podlegała Ministerstwu Spraw Wewnętrznych Republiki Francuskiej, na jej czele stał tradycyjnie były komisarz policji.

W okresie zimnej wojny najważniejszym zadaniem DST była walka z radzieckimi działaniami wywrotowymi we Francji i penetracją francuskich instytucji państwowych - zwłaszcza służb wywiadowczych przez agentów wywiadu zwerbowanych przez radzieckich funkcjonariuszy i żołnierzy wywiadu nielegalnego (bez immunitetu dyplomatycznego) GRU Sztabu Generalnego SZ ZSRR i I Zarządu Głównego Komitetu Bezpieczeństwa Państwowego ZSRR, dyplomatów radzieckich (placówki PGU KGB i GRU przy Ambasadzie ZSRR, jedna z największych na świecie, kontrolowała około 700 agentów miejscowych, w większości paryskich).

Regularny podsłuch łączności telefonicznej i radiowej Ambasady ZSRR w Paryżu służył przede wszystkim identyfikacji operujących we Francji tzw. legalnych czyli funkcjonariuszy i żołnierzy pod przykryciem dyplomatów.

Największy sukces tej instytucji kontrwywiadowczej Republiki Francuskiej udało się odnieść w 1983 roku, kiedy uzyskano informacje niejawne (Akta Farewell) od OZI Farewell, czyli Władimira Wietrowa, funkcjonariusza wywiadu naukowo-technicznego PGU KGB ZSRR. Uzyskano informacje umożliwiające identyfikację licznej grupy agentów i funkcjonariuszy radzieckiego wywiadu, czego efektem było jednorazowe wydalenie z Francji uznanych za szpiegów 47 obywateli ZSRR, w tym 40 dyplomatów, 5 przedstawicieli handlowych (z radzieckich PHZ) i 2 korespondentów Agencji TASS.

Dyrektorzy DST

Roger Wybot (1944–1959)
Gabriel Eriau (1959–1961)
Daniel Doustin (1961–1964)
Tony Roche (1964–1967)
Jean Rochet (1967–1972)
Henri Biard (1972–1974)
Jacques Chartron (1974–1975)
Marcel Chalet (1975–1982)
Yves Bonnet (1982–1985)
Rémy Pautrat (1985–1986)
Bernard Gérard (1986–1990)
Jacques Fournet (1990–1993)
Philippe Parant (1993–1997)
Jean-Jacques Pascal (1997–2002)
Pierre de Bousquet de Florian (2002–2007)
Bernard Squarcini (od 2007 do likwidacji instytucji w 2008, powołany na szefa utworzonej 1 lipca 2008 DCRI)

Schemat organizacyjny

Dyrektor
Pierwszy Wicedyrektor
- Centralna służba badań
  - Technika operacyjna
  - Podsłuchy
  - Obserwacja
  - Ochrona tajemnicy
  - Związek Radziecki
  - Czechosłowacja
  - Polska
  - Pozostałe kraje
- Służba E-1 (analizy)
  - Związek Radziecki
  - Czechosłowacja
  - Polska
  - Pozostałe kraje
Drugi Wicedyrektor
- Policja kontroli radiowej
- Służba E-2 (operacje)
  - Plan ogólny
  - Algieria

Zobacz też

Bibliografia

Christopher Andrew, Wasylij Mitrochin - Archiwum Mitrochina, Warszawa: MUZA SA, 2001.
Normam Polmar, Thomas B. Allen, Księga Szpiegów, Warszawa: Magnum, 2000.