Дисна (қала)
| Қала | |||||
| Дисна | |||||
| белар. Дзісна | |||||
 | |||||
| |||||
| Әкімшілігі | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Ел | |||||
| Облыс | |||||
| Аудан | |||||
| Тарихы мен географиясы | |||||
| Координаттары |
55°33′46″ с. е. 28°13′00″ ш. б. / 55.56278° с. е. 28.21667° ш. б. (G) (O) (Я)Координаттар: 55°33′46″ с. е. 28°13′00″ ш. б. / 55.56278° с. е. 28.21667° ш. б. (G) (O) (Я) | ||||
| Құрылған уақыты |
XI ғ. | ||||
| Алғашқы дерек | |||||
| Бұрынғы атаулары |
Копец-городок | ||||
| Қала статусы |
1569 | ||||
| Жер аумағы |
5,2 км² | ||||
| Орталығының биiктігі |
113 м | ||||
| Уақыт белдеуі | |||||
| Тұрғындары | |||||
| Тұрғыны |
1 417 адам (2023) | ||||
| Сандық идентификаторлары | |||||
| Телефон коды |
+375 2152 | ||||
| Пошта индексі |
211950 | ||||
Дисна шекарасы
| |||||
Дисна (белар. Дзісна) — Беларусь Республикасының Витебск облысындағы Миоры ауданындағы қала.[1] Беларусьтегі ең кіші қала, халқының саны 1 417 адамды құрайды (2023 жылғы жағдай бойынша).[2]
Географиялық сипаттамасы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Ол Дисна өзенінің Батыс Двина өзеніне құятын жерінде орналасқан. Аудан орталығынан 45 км, Латвиямен шекарадан 67 км және Ресей Федерациясымен шекарадан 80 км қашықтықта орналасқан. Қала автомобиль жолы арқылы Полоцк, Миор және Глубокое қалаларымен байланысады.[3]
Тарихы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]XV ғасырдың басынан бастап Батыс Двина өзеніндегі арал Полоцкінің Кривичи князьдері үшін қорғаныс бекінісі қызметін атқарды. Бастапқыда мұнда топырақтан жасалған қорғандар болған, бірақ XVI ғасырда поляк королі Стефан Баторий Московиямен шығыс шекарасын нығайту үшін ескі топырақтан жасалған бекіністерге қамалы бар тас бекініс салған. Сол кезде бұл аумақтар Ескі қамал деп атала бастады. Бекініс XVI-XVIII ғасырлардағы әскери қақтығыстар кезінде маңызды стратегиялық рөл атқарды.
Двинаның қарама-қарсы жағалауында, оның саласынан пайда болған түбекте, топырақтан қорған жасау жұмыстары кезінде Дисна ауылы пайда болды. Наполеон соғыстары қала мен бекініске айтарлықтай зиян келтірді, ал 1882 жылы болған өрт ағаш ғимараттардың көпшілігін қиратты. Екі дүниежүзілік соғыс арасында Дисна Польшаның құрамында аудан орталығы болды.[4]
ХІХ ғасырдың аяғында Диснаның халқы жеті мыңға жуықтап, олардың үштен екісі еврейлер болды. 1939 жылға қарай тұрғындар саны он мыңға жетті. 1941 жылы фашистер қаланы басып алғаннан кейін оның аумағында еврей геттосы құрылды, онда адамдар сұмдық жағдайда ұсталды. 1942 жылы немістер кем дегенде 3800 адамды өлімге жіберді.[5]
Экономикасы және инфрақұрылымы
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Қалада жеңіл, құрылыс материалдары, тамақ өнеркәсібі саласындағы кәсіпорындары орналасқан. Орта мектеп және мектеп-интернат, аурухана, мәдениет орталығы, екі кітапхана және қоғамдық орталық бар.
Көрнекі орындары
[өңдеу | қайнарын өңдеу]Диснаның басты сәулет ескерткіші — Воскресенск шіркеуі. Бұл православие шіркеуі 1864 және 1870 жылдар аралығында Диснаның орталығындағы ең биік жерде салынған. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Диснадағы шіркеу жабылып, қоймаға айналдырылды. Кейінірек шіркеу ғимараты толығымен бос қалды. Шіркеу 1989 жылы кейіннен қалпына келтіріліп, жөнделді. Бүгінгі таңда шіркеу Беларусьтегі маңызды сәулет ескерткіші, тарихи және мәдени қазына және таңғажайып көрікті жер болып табылады.
Диснадағы тағы бір маңызды ескерткіш 1773 жылы салынған Бикеш Марияның шіркеуі. Шіркеудің сәулетінде барокко стилінің көптеген ерекшеліктері бар. Дисна қаласында басқа да көптеген шағын көрікті жерлері бар. Олардың қатарына 19 ғасырдағы сарай үйі (жақын маңда бұрын сол жерге тиесілі болған қосалқы ғимараттардың қирандылары бар), 20 ғасырдың басындағы аурухананың қирандылары, 19 ғасырдың аяғындағы мал сою орны және ескі өрт сөндіру бекеті кіреді.[6]
Галерея
[өңдеу | қайнарын өңдеу]-
Юбилейная көшесі -
Воскресения Христа шіркеуі -
Аурухананың қирандылары (1906-1907)
Дереккөздер
[өңдеу | қайнарын өңдеу]- ↑ Страны/Курорты/ГородаБеларусьДисна. Тексерілді, 4 сәуір 2026.
- ↑ Карта Дисны. Тексерілді, 4 сәуір 2026.
- ↑ Дисна. Тексерілді, 4 сәуір 2026.
- ↑ Европа. Белоруссия. Витебская область. Миорский район. Тексерілді, 4 сәуір 2026.
- ↑ Дисна – самый маленький город страны. Тексерілді, 4 сәуір 2026.
- ↑ Достопримечательности Беларуси. Тексерілді, 4 сәуір 2026.
| ||||||
