Jump to content

naka

From Wiktionary, the free dictionary

English

[edit]

Etymology

[edit]

Borrowed from Hindustani نَاکَا (nākā) / नाका (nākā).

Noun

[edit]

naka (plural nakas)

  1. (India) A place where workers assemble to seek employment.

Anagrams

[edit]

Ese

[edit]

Noun

[edit]

naka

  1. enemy

Finnish

[edit]

Etymology

[edit]

From Proto-Finnic *naka.

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /ˈnɑkɑ/, [ˈnɑ̝kɑ̝]
  • Rhymes: -ɑkɑ
  • Syllabification(key): na‧ka
  • Hyphenation(key): na‧ka

Noun

[edit]

naka (dialectal, South Karelia)

  1. drain plug, plug (plug on the bottom of a boat, closing the draining hole while the boat is afloat)

Declension

[edit]
Inflection of naka (Kotus type 9*D/kala, k- gradation)
nominative naka naat
genitive naan nakojen
partitive nakaa nakoja
illative nakaan nakoihin
singular plural
nominative naka naat
accusative nom. naka naat
gen. naan
genitive naan nakojen
nakain rare
partitive nakaa nakoja
inessive naassa naoissa
elative naasta naoista
illative nakaan nakoihin
adessive naalla naoilla
ablative naalta naoilta
allative naalle naoille
essive nakana nakoina
translative naaksi naoiksi
abessive naatta naoitta
instructive naoin
comitative See the possessive forms below.
Possessive forms of naka (Kotus type 9*D/kala, k- gradation)
first-person singular possessor
singular plural
nominative nakani nakani
accusative nom. nakani nakani
gen. nakani
genitive nakani nakojeni
nakaini rare
partitive nakaani nakojani
inessive naassani naoissani
elative naastani naoistani
illative nakaani nakoihini
adessive naallani naoillani
ablative naaltani naoiltani
allative naalleni naoilleni
essive nakanani nakoinani
translative naakseni naoikseni
abessive naattani naoittani
instructive
comitative nakoineni
second-person singular possessor
singular plural
nominative nakasi nakasi
accusative nom. nakasi nakasi
gen. nakasi
genitive nakasi nakojesi
nakaisi rare
partitive nakaasi nakojasi
inessive naassasi naoissasi
elative naastasi naoistasi
illative nakaasi nakoihisi
adessive naallasi naoillasi
ablative naaltasi naoiltasi
allative naallesi naoillesi
essive nakanasi nakoinasi
translative naaksesi naoiksesi
abessive naattasi naoittasi
instructive
comitative nakoinesi
first-person plural possessor
singular plural
nominative nakamme nakamme
accusative nom. nakamme nakamme
gen. nakamme
genitive nakamme nakojemme
nakaimme rare
partitive nakaamme nakojamme
inessive naassamme naoissamme
elative naastamme naoistamme
illative nakaamme nakoihimme
adessive naallamme naoillamme
ablative naaltamme naoiltamme
allative naallemme naoillemme
essive nakanamme nakoinamme
translative naaksemme naoiksemme
abessive naattamme naoittamme
instructive
comitative nakoinemme
second-person plural possessor
singular plural
nominative nakanne nakanne
accusative nom. nakanne nakanne
gen. nakanne
genitive nakanne nakojenne
nakainne rare
partitive nakaanne nakojanne
inessive naassanne naoissanne
elative naastanne naoistanne
illative nakaanne nakoihinne
adessive naallanne naoillanne
ablative naaltanne naoiltanne
allative naallenne naoillenne
essive nakananne nakoinanne
translative naaksenne naoiksenne
abessive naattanne naoittanne
instructive
comitative nakoinenne

Synonyms

[edit]

Hawaiian

[edit]

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /ˈna.ka/, [ˈnɐ.kə]

Etymology 1

[edit]

From Proto-Polynesian *ŋata (snake) (compare with Tongan ngata, Māori ngata (slug), Samoan gata); sense of cracking and peeling may have been a remaining extension of the etymon's original sense of snake from the description of its skin.[1][2][3][4]

Noun

[edit]

naka

  1. Thaumatodon nesophila, a kind of land snail

Verb

[edit]

naka

  1. to crack, peel

Etymology 2

[edit]

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

Verb

[edit]

naka

  1. to quiver, shake

References

[edit]
  1. ^ Krupa, Viktor (2004), “The Bible in Polynesia: Bridging the Cultural Distance”, in Religio[1], volume 12, number 1, page 54
  2. ^ Ross Clark and Simon J. Greenhill, editors (2011), “gata.2”, in “POLLEX-Online: The Polynesian Lexicon Project Online”, in Oceanic Linguistics, volume 50, number 2, pages 551–9
  3. ^ Ross Clark and Simon J. Greenhill, editors (2011), “gata.1b”, in “POLLEX-Online: The Polynesian Lexicon Project Online”, in Oceanic Linguistics, volume 50, number 2, pages 551–9
  4. ^ Pukui, Mary Kawena; Elbert, Samuel H. (1986), “naka”, in Hawaiian Dictionary, revised & enlarged edition, Honolulu, HI: University of Hawai'i Press, →ISBN, page 259

Ingrian

[edit]
Bocka naan kera.

Etymology

[edit]

From Proto-Finnic *naka. Cognates include Finnish naka and Estonian naga.

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

naka

  1. spigot
  2. faucet, tap

Declension

[edit]
Declension of naka (type 3/kana, k- gradation, gemination)
singular plural
nominative naka naat
genitive naan nakkoin
partitive nakkaa nakoja
illative nakkaa nakkoi
inessive naas naois
elative naast naoist
allative naalle naoille
adessive naal naoil
ablative naalt naoilt
translative naaks naoiks
essive nakanna, nakkaan nakoinna, nakkoin
exessive1) nakant nakoint
1) obsolete
*) the accusative corresponds with either the genitive (sg) or nominative (pl)
**) the comitative is formed by adding the suffix -ka? or -kä? to the genitive.

Derived terms

[edit]

References

[edit]
  • Ruben E. Nirvi (1971), Inkeroismurteiden Sanakirja, Helsinki: Suomalais-Ugrilainen Seura, page 332

Jamamadí

[edit]

Adjective

[edit]

naka

  1. (Banawá) sticky

References

[edit]

Japanese

[edit]

Romanization

[edit]

naka

  1. Rōmaji transcription of なか

Kapampangan

[edit]

Alternative forms

[edit]

Etymology 1

[edit]

From na (third person singular possessive/ergative) +‎ ka (second person singular). Compare Tagalog ka niya.

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /nəˈka/ [nəˈxa]
  • Hyphenation: na‧ka

Pronoun

[edit]

naka

  1. Replaces ka na, ka niya or niya ika (she or he and you).
    Kaluguran na, kaluguran ne, kaluguran nakayungan—at ika, kaluguran naka.
    S/he's loving it, s/he loves it, s/he loves all of you and you, she/he loves you.
    Anak naka.
    You are her/his child.

See also

[edit]
Kapampangan personal pronouns
absolute ergative oblique
disjunctive enclitic
first
person
singular aku/i aku/yaku ku kanaku
plural inclusive ikatamu katamu/tamu tamu/ta kekatamu
plural exclusive ikami, ike kami/ke mi kekami/keke
second
person
singular ika ka mu keka
plural ikayu/iko kayu/ko yu kekayu/keko
third
person
singular iya/ya ya na keya/kaya
plural ila la da/ra karela

Usage notes

[edit]
  • When used with pronoun we/us-form, the pronoun nakata express the action is done and inducing or stimulating other person to do something along with someone else e.g.
    Kaluguran nakata?Does s/he love us?
    Kakaluguran nakata?Are we friends with him/her?
    Kayabe nakata.We are with him/her.

Etymology 2

[edit]

From na (already, now) +‎ ka (second person singular). Compare Tagalog ka na.

Particle

[edit]

naka

  1. used to indicate that the action is completed or has been decided
    Mako naka.
    You have to go now.
    Puntalan naka.
    I am going to see you now.
    Ayagkatan danaka.
    I've already sent you an invitation.
  2. sentence ending particle endorsing and questioning the preceding statement
    Kiss naka?
    Am I gonna kiss you?
    Sopan naka?
    Do I really have to help you?
    Tabalu nung nokarin naka.
    I don't know where you are now.
  3. sentence ending particle used for lamenting reflections on the preceding statement
    Mangan naka?
    Are you gonna eat now?
    Mengan naka?
    Have you eaten yet?
    Mamasa naka?
    Are you reading now or...?

Usage notes

[edit]
  • When speaking to be polite, use the plural form nakayu, nakayo.
  • When used with pronoun we/us-form, the particle nakata express the action is done and induces or stimulates others to do something: let's; shall we e.g.
    Tumerak nakata?Shall we dance?
    Munta nakata?Shall we go?
    Magsaya nakata?Let's have some fun.

See also

[edit]

Derived terms

[edit]

Malecite-Passamaquoddy

[edit]

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /ˈna.ka/, [ˈna˧˦.ɡa], [ˈnɡa]

Conjunction

[edit]

naka

  1. and; with

References

[edit]

Northern Kurdish

[edit]

Pronunciation

[edit]

Adverb

[edit]

naka (Arabic spelling ناکا)

  1. alternative form of niha (now)

References

[edit]
  • Chyet, Michael L. (2020), “naka”, in Ferhenga Birûskî: Kurmanji–English Dictionary (Language Series; 2), volume 2, London: Transnational Press, page 52

Ometepec Nahuatl

[edit]

Noun

[edit]

naka

  1. meat

Unami

[edit]

Etymology

[edit]

By surface analysis, na (that) +‎ -a (obviative suffix).

Pronoun

[edit]

naka anim

  1. obviative of na

References

[edit]
  • Rementer, Jim with Pearson, Bruce L. (2005), “naka”, in Grant Leneaux, Raymond Whritenour, editors, The Lenape Talking Dictionary, The Lenape Language Preservation Project

Votic

[edit]

Etymology

[edit]

From Proto-Finnic *naka.

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

naka

  1. spigot (pin or peg used to stop the vent in a cask)

Inflection

[edit]
Declension of naka (type III/jalkõ, k-g gradation)
singular plural
nominative naka nagad
genitive naga nakojõ
partitive nakka nakoit
illative nakkasõ, nakka nakoisõ
inessive nagaz nakoiz
elative nagass nakoiss
allative nagallõ nakoillõ
adessive nagall nakoill
ablative nagalt nakoilt
translative nagassi nakoissi
*) the accusative corresponds with either the genitive (sg) or nominative (pl)
**) the terminative is formed by adding the suffix -ssaa to the short illative (sg) or the genitive.
***) the comitative is formed by adding the suffix -ka to the genitive.
For dialectal differences between case endings, see Appendix:Votic dialects.

References

[edit]
  • Hallap, V.; Adler, E.; Grünberg, S.; Leppik, M. (2012), “naka”, in Vadja keele sõnaraamat [A dictionary of the Votic language]‎[2], 2nd edition, Tallinn

West Makian

[edit]

Etymology

[edit]

From Malay nangka, likely through Ternate naka.

Pronunciation

[edit]

Noun

[edit]

naka

  1. jackfruit (Artocarpus heterophyllus)

References

[edit]
  • Clemens Voorhoeve (1982), The Makian languages and their neighbours[3], Pacific linguistics

Wolof

[edit]

Pronunciation

[edit]
  • IPA(key): /ˈnaka/
  • Audio:(file)

Adverb

[edit]

naka

  1. (interrogative) how is, how are
    Naka nga tudd?
    What is your name?

Usage notes

[edit]

This word functions as a phrase, so no verb is needed.

See also

[edit]

Xhosa

[edit]

Etymology

[edit]

(This etymology is missing or incomplete. Please add to it, or discuss it at the Etymology scriptorium.)

Verb

[edit]

-naka?

  1. (transitive) to accuse falsely

Inflection

[edit]

This verb needs an inflection-table template.

Yanomamö

[edit]

Noun

[edit]

naka

  1. vagina

References

[edit]
  • Lizot, Jacques (2004), Diccionario enciclopédico de la lengua yãnomãmɨ[4] (in Spanish), Vicariato apostólico de Puerto Ayacucho, →ISBN

Zulu

[edit]

Verb

[edit]

-naka

  1. to notice, to take care of

Inflection

[edit]
tone L (infinitive ukunaka)
positive negative
infinitive ukunaka ukunganaki
imperative
simple + object concord
singular naka -nake
plural nakani -nakeni
present
positive absolute positive relative positive participial negative absolute negative relative negative participial
1st singular ngiyanaka, nginaka enginakayo, enginaka nginaka anginaki enginganaki nginganaki
2nd singular uyanaka, unaka onakayo, onaka unaka awunaki onganaki unganaki
1st plural siyanaka, sinaka esinakayo, esinaka sinaka asinaki esinganaki singanaki
2nd plural niyanaka, ninaka eninakayo, eninaka ninaka aninaki eninganaki ninganaki
class 1 uyanaka, unaka onakayo, onaka enaka akanaki onganaki enganaki
class 2 bayanaka, banaka abanakayo, abanaka benaka abanaki abanganaki benganaki
class 3 uyanaka, unaka onakayo, onaka unaka awunaki onganaki unganaki
class 4 iyanaka, inaka enakayo, enaka inaka ayinaki enganaki inganaki
class 5 liyanaka, linaka elinakayo, elinaka linaka alinaki elinganaki linganaki
class 6 ayanaka, anaka anakayo, anaka enaka awanaki anganaki enganaki
class 7 siyanaka, sinaka esinakayo, esinaka sinaka asinaki esinganaki singanaki
class 8 ziyanaka, zinaka ezinakayo, ezinaka zinaka azinaki ezinganaki zinganaki
class 9 iyanaka, inaka enakayo, enaka inaka ayinaki enganaki inganaki
class 10 ziyanaka, zinaka ezinakayo, ezinaka zinaka azinaki ezinganaki zinganaki
class 11 luyanaka, lunaka olunakayo, olunaka lunaka alunaki olunganaki lunganaki
class 14 buyanaka, bunaka obunakayo, obunaka bunaka abunaki obunganaki bunganaki
class 15 kuyanaka, kunaka okunakayo, okunaka kunaka akunaki okunganaki kunganaki
class 17 kuyanaka, kunaka okunakayo, okunaka kunaka akunaki okunganaki kunganaki
recent past
positive absolute positive relative positive participial negative absolute negative relative negative participial
1st singular nginakile, nginakē enginakile, enginakē nginakile, nginakē anginakanga enginganakanga nginganakanga
2nd singular unakile, unakē onakile, onakē unakile, unakē awunakanga onganakanga unganakanga
1st plural sinakile, sinakē esinakile, esinakē sinakile, sinakē asinakanga esinganakanga singanakanga
2nd plural ninakile, ninakē eninakile, eninakē ninakile, ninakē aninakanga eninganakanga ninganakanga
class 1 unakile, unakē onakile, onakē enakile, enakē akanakanga onganakanga enganakanga
class 2 banakile, banakē abanakile, abanakē benakile, benakē abanakanga abanganakanga benganakanga
class 3 unakile, unakē onakile, onakē unakile, unakē awunakanga onganakanga unganakanga
class 4 inakile, inakē enakile, enakē inakile, inakē ayinakanga enganakanga inganakanga
class 5 linakile, linakē elinakile, elinakē linakile, linakē alinakanga elinganakanga linganakanga
class 6 anakile, anakē anakile, anakē enakile, enakē awanakanga anganakanga enganakanga
class 7 sinakile, sinakē esinakile, esinakē sinakile, sinakē asinakanga esinganakanga singanakanga
class 8 zinakile, zinakē ezinakile, ezinakē zinakile, zinakē azinakanga ezinganakanga zinganakanga
class 9 inakile, inakē enakile, enakē inakile, inakē ayinakanga enganakanga inganakanga
class 10 zinakile, zinakē ezinakile, ezinakē zinakile, zinakē azinakanga ezinganakanga zinganakanga
class 11 lunakile, lunakē olunakile, olunakē lunakile, lunakē alunakanga olunganakanga lunganakanga
class 14 bunakile, bunakē obunakile, obunakē bunakile, bunakē abunakanga obunganakanga bunganakanga
class 15 kunakile, kunakē okunakile, okunakē kunakile, kunakē akunakanga okunganakanga kunganakanga
class 17 kunakile, kunakē okunakile, okunakē kunakile, kunakē akunakanga okunganakanga kunganakanga
remote past
positive absolute positive relative positive participial negative absolute negative relative negative participial
1st singular ngānaka engānaka ngānaka anginakanga enginganakanga nginganakanga
2nd singular wānaka owānaka wānaka awunakanga onganakanga unganakanga
1st plural sānaka esānaka sānaka asinakanga esinganakanga singanakanga
2nd plural nānaka enānaka nānaka aninakanga eninganakanga ninganakanga
class 1 wānaka owānaka ānaka akanakanga onganakanga enganakanga
class 2 bānaka abānaka bānaka abanakanga abanganakanga benganakanga
class 3 wānaka owānaka wānaka awunakanga onganakanga unganakanga
class 4 yānaka eyānaka yānaka ayinakanga enganakanga inganakanga
class 5 lānaka elānaka lānaka alinakanga elinganakanga linganakanga
class 6 ānaka ānaka ānaka awanakanga anganakanga enganakanga
class 7 sānaka esānaka sānaka asinakanga esinganakanga singanakanga
class 8 zānaka ezānaka zānaka azinakanga ezinganakanga zinganakanga
class 9 yānaka eyānaka yānaka ayinakanga enganakanga inganakanga
class 10 zānaka ezānaka zānaka azinakanga ezinganakanga zinganakanga
class 11 lwānaka olwānaka lwānaka alunakanga olunganakanga lunganakanga
class 14 bānaka obānaka bānaka abunakanga obunganakanga bunganakanga
class 15 kwānaka okwānaka kwānaka akunakanga okunganakanga kunganakanga
class 17 kwānaka okwānaka kwānaka akunakanga okunganakanga kunganakanga
potential
positive absolute positive relative positive participial negative absolute negative relative negative participial
1st singular nginganaka nginganaka ngingenake ngingenake
2nd singular unganaka unganaka ungenake ungenake
1st plural singanaka singanaka singenake singenake
2nd plural ninganaka ninganaka ningenake ningenake
class 1 anganaka enganaka angenake engenake
class 2 banganaka benganaka bangenake bengenake
class 3 unganaka unganaka ungenake ungenake
class 4 inganaka inganaka ingenake ingenake
class 5 linganaka linganaka lingenake lingenake
class 6 anganaka enganaka angenake engenake
class 7 singanaka singanaka singenake singenake
class 8 zinganaka zinganaka zingenake zingenake
class 9 inganaka inganaka ingenake ingenake
class 10 zinganaka zinganaka zingenake zingenake
class 11 lunganaka lunganaka lungenake lungenake
class 14 bunganaka bunganaka bungenake bungenake
class 15 kunganaka kunganaka kungenake kungenake
class 17 kunganaka kunganaka kungenake kungenake
immediate future
positive absolute positive relative positive participial negative absolute negative relative negative participial
1st singular ngizonaka engizonaka ngizonaka angizunaka engingezunaka ngingezunaka
2nd singular uzonaka ozonaka uzonaka awuzunaka ongezunaka ungezunaka
1st plural sizonaka esizonaka sizonaka asizunaka esingezunaka singezunaka
2nd plural nizonaka enizonaka nizonaka anizunaka eningezunaka ningezunaka
class 1 uzonaka ozonaka ezonaka akazunaka ongezunaka engezunaka
class 2 bazonaka abazonaka bezonaka abazunaka abangezunaka bengezunaka
class 3 uzonaka ozonaka uzonaka awuzunaka ongezunaka ungezunaka
class 4 izonaka ezonaka izonaka ayizunaka engezunaka ingezunaka
class 5 lizonaka elizonaka lizonaka alizunaka elingezunaka lingezunaka
class 6 azonaka azonaka ezonaka awazunaka angezunaka engezunaka
class 7 sizonaka esizonaka sizonaka asizunaka esingezunaka singezunaka
class 8 zizonaka ezizonaka zizonaka azizunaka ezingezunaka zingezunaka
class 9 izonaka ezonaka izonaka ayizunaka engezunaka ingezunaka
class 10 zizonaka ezizonaka zizonaka azizunaka ezingezunaka zingezunaka
class 11 luzonaka oluzonaka luzonaka aluzunaka olungezunaka lungezunaka
class 14 buzonaka obuzonaka buzonaka abuzunaka obungezunaka bungezunaka
class 15 kuzonaka okuzonaka kuzonaka akuzunaka okungezunaka kungezunaka
class 17 kuzonaka okuzonaka kuzonaka akuzunaka okungezunaka kungezunaka
remote future
positive absolute positive relative positive participial negative absolute negative relative negative participial
1st singular ngiyonaka engiyonaka ngiyonaka angiyunaka engingeyunaka ngingeyunaka
2nd singular uyonaka oyonaka uyonaka awuyunaka ongeyunaka ungeyunaka
1st plural siyonaka esiyonaka siyonaka asiyunaka esingeyunaka singeyunaka
2nd plural niyonaka eniyonaka niyonaka aniyunaka eningeyunaka ningeyunaka
class 1 uyonaka oyonaka eyonaka akayunaka ongeyunaka engeyunaka
class 2 bayonaka abayonaka beyonaka abayunaka abangeyunaka bengeyunaka
class 3 uyonaka oyonaka uyonaka awuyunaka ongeyunaka ungeyunaka
class 4 iyonaka eyonaka iyonaka ayiyunaka engeyunaka ingeyunaka
class 5 liyonaka eliyonaka liyonaka aliyunaka elingeyunaka lingeyunaka
class 6 ayonaka ayonaka eyonaka awayunaka angeyunaka engeyunaka
class 7 siyonaka esiyonaka siyonaka asiyunaka esingeyunaka singeyunaka
class 8 ziyonaka eziyonaka ziyonaka aziyunaka ezingeyunaka zingeyunaka
class 9 iyonaka eyonaka iyonaka ayiyunaka engeyunaka ingeyunaka
class 10 ziyonaka eziyonaka ziyonaka aziyunaka ezingeyunaka zingeyunaka
class 11 luyonaka oluyonaka luyonaka aluyunaka olungeyunaka lungeyunaka
class 14 buyonaka obuyonaka buyonaka abuyunaka obungeyunaka bungeyunaka
class 15 kuyonaka okuyonaka kuyonaka akuyunaka okungeyunaka kungeyunaka
class 17 kuyonaka okuyonaka kuyonaka akuyunaka okungeyunaka kungeyunaka
present subjunctive
positive negative
1st singular nginake nginganaki
2nd singular unake unganaki
1st plural sinake singanaki
2nd plural ninake ninganaki
class 1 anake anganaki
class 2 banake banganaki
class 3 unake unganaki
class 4 inake inganaki
class 5 linake linganaki
class 6 anake anganaki
class 7 sinake singanaki
class 8 zinake zinganaki
class 9 inake inganaki
class 10 zinake zinganaki
class 11 lunake lunganaki
class 14 bunake bunganaki
class 15 kunake kunganaki
class 17 kunake kunganaki
past subjunctive
positive negative
1st singular nganaka nganganaka, anganaka, anganganaka
2nd singular wanaka wanganaka, awanaka, awanganaka
1st plural sanaka sanganaka, asanaka, asanganaka
2nd plural nanaka nanganaka, ananaka, ananganaka
class 1 wanaka wanganaka, akanaka, akanganaka
class 2 banaka banganaka, abanaka, abanganaka
class 3 wanaka wanganaka, awanaka, awanganaka
class 4 yanaka yanganaka, ayanaka, ayanganaka
class 5 lanaka langanaka, alanaka, alanganaka
class 6 anaka anganaka, awanaka, awanganaka
class 7 sanaka sanganaka, asanaka, asanganaka
class 8 zanaka zanganaka, azanaka, azanganaka
class 9 yanaka yanganaka, ayanaka, ayanganaka
class 10 zanaka zanganaka, azanaka, azanganaka
class 11 lwanaka lwanganaka, alwanaka, alwanganaka
class 14 banaka banganaka, abanaka, abanganaka
class 15 kwanaka kwanganaka, akwanaka, akwanganaka
class 17 kwanaka kwanganaka, akwanaka, akwanganaka

References

[edit]